Nauka

Co roku ukazuje się blisko 1600 publikacji z wynikami prowadzonych tam badań. Dotyczą one głównie fizyki cząstek elementarnych i jądra atomowego, ale również technologii akceleracji i detekcji cząstek, badań materiałowych oraz metod komputerowych, z których korzystają potem nie tylko fizycy. To właśnie w CERN Tim BernersLee wymyślił w 1989 roku World Wide Web, Światową Pajęczynę Informacyjną ogólnoświatową sieć internetową. Europejskie laboratorium dochowało się też trzech noblistów. Dziś sukcesy te wydają się oczywiste, ale początki nie były łatwe. PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ wymęczona i zniszczona Europa lepszą przyszłość widziała we współpracy, a nie rywalizacji. Już w 1948 roku powstała Rada Europy, a pięć lat później Europejska Wspólnota Węgla i Stali, obejmująca Belgię, Francję, Holandię, Luksemburg, RFN i Włochy. Integracja gospodarcza przebiegała jednak z oporami.

Do utworzonej w 1958 roku Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG) wskutek sprzeczności interesów przystąpiło tylko tych sześć krajów, dlatego Austria, Dania, Norwegia, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja i Wielka Brytania dwa lata później utworzyły konkurencyjne Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (EFTA). CERN był również owocem ówczesnych tendencji integracyjnych. Pomysł powołania europejskiego ośrodka badań atomowych poddał pod rozwagę szwajcarski pisarz Denis de Rougement w grudniu 1949 roku na Europejskiej Konferencji Kulturalnej w Lozannie. Odczytano wtedy list do jej uczestników, wystosowany w tej sprawie przez francuskiego laureata Nagrody Nobla z fizyki Louisa de Broglie’a. Ale choć poparcie dla idei europejskiej współpracy w badaniach fizycznych wyrażali także inni delegaci, inicjatywa ta jeszcze nikogo wtedy nie porwała. Sześć miesięcy później odbywała się we Florencji Konferencja Generalna UNESCO.

Jednym z jej delegatów był światowej sławy amerykański fizyk Isidor Isaac Rabi, laureat Nagrody Nobla w 1944 roku, który nawiasem mówiąc, urodził się w Rymanowie i w młodości wyemigrował do USA. Rabi był wielkim entuzjastą międzynarodowej współpracy naukowej, gdy więc nie znalazł w programie Konferencji odpowiedniego punktu, szybko postarał się o uzupełnienie porządku obrad i opracował projekt tworzenia pod patronatem UNESCO międzynarodowych centrów badawczych. Pomogli mu w tym dwaj inni znani fizycy Włoch Eduardo Amaldi, były współpracownik Fermiego, oraz francuski badacz promieniowania kosmicznego Pierre Auger, który kierował wtedy Departamentem Nauk Ścisłych i Przyrodniczych w UNESCO.