Genewa
Jako możliwą siedzibę tej placówki rozważano Genewę, Kopenhagę oraz BazyleęMiluzę. Już wtedy wszyscy byli zgodni, że trzeba zbudować w Europie akcelerator, który pozwoli przyśpieszać cząstki do energii większej, niż to będzie możliwe w akceleratorach amerykańskich: powstającym wówczas w Brookhaven Kosmotronie na energię 3 GeV i planowanym w Berkeley Bewatronie na 6 GeY Zważywszy, że Europa nie miała wówczas żadnego doświadczenia w konstrukcji tak wielkich urządzeń, był to pomysł nadzwyczaj śmiały. Mimo to po kilku spotkaniach rządy 11 państw europejskich podpisały w lutym 1952 roku umowę o utworzeniu prowizorycznej Rady Europejskiej Badań Jądrowych (CERN Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire), która zadba o przygotowanie szczegółowego planu budowy i organizacji laboratorium. Zamiar uczestnictwa w tym przedsięwzięciu wyraziły wówczas Belgia, Dania, Francja, Grecja, Holandia, Jugosławia, RFN, Norwegia, Szwajcaria, Szwecja i Włochy Wielka Brytania początkowo miała własne plany, wkrótce jednak także przyłączyła się do tej inicjatywy.
W czerwcu następnego roku wykonano kolejny krok naprzód mieszkańcy kantonu genewskiego wyrazili w referendum zgodę na budowę na ich terenie tego wielkiego laboratorium. Nazwę nowej instytucji zmieniono na Europejską Organizację Badań Jądrowych, ale pozostawiono akronim CERN. Jej działalność formalnie rozpoczęła się 29 września 1954 roku, kiedy kraje członkowskie ratyfikowały konwencję podpisaną dwa lata wcześniej w Paryżu. Cele i sposób działania CERN zostały w niej sprecyzowane następująco: „Organizacja zapewni współpracę pomiędzy państwami europejskimi w dziedzinie badań jądrowych o charakterze czysto naukowym i podstawowym, a także innych badań związanych z tu wymienionymi. Organizacja powstrzyma się od wszelkich badań o charakterze wojskowym, a wszystkie wyniki prac doświadczalnych i teoretycznych będą publikowane lub udostępnione w inny sposób.”
Pierwszym dyrektorem CERN został znany amerykański fizyk pochodzenia szwajcarskiego Felix Bloch, który dwa lata wcześniej otrzymał Nagrodę Nobla za badania w dziedzinie fizyki ciała stałego. Bloch zgodził się objąć tę funkcję pod naciskiem Rady CERN, ponieważ ta bardzo chciała mieć na czele nowej instytucji uczonego wielkiego formatu. Nie miał jednak zamiaru porzucać swoich badań. Przyjeżdżając do Genewy, postawił więc warunek, że będzie mógł nadal zajmować się magnetyzmem, a większość codziennych obowiązków przejmą jego zastępcy, Eduardo Amaldi i Holender Cornelis Bakker.