Śmierć

Definicja zarówno życia, jak i śmierci nie jest taka prosta do określenia. Jednak istnieje jej ogólne pojęcie. W biologii śmierć to stan, który charakteryzuje się zanikiem wszelkich oznak życia. Spowodowane jest to stałym zachwianiem równowagi funkcjonalnej organizmu oraz zanikiem jakiejkolwiek organizacji pracy w ustroju. Istnieje również taka możliwość, że tylko poszczególne części organizmu ludzkiego przestają żyć, obumierają. Może to dotyczyć tkanek, komórek, serca, wątroby, kory mózgowej. Jednak pojęcie śmierci nie jest do końca ścisłe, gdyż niektóre organizmy mają zdolność do regeneracji na przykład swoich kończyn. Na przykład w przypadku roślin, mogą one mieć zupełnie zachwianą funkcjonalność i odrodzić się z wyłącznie paru komórek. Przez lata na przykład obowiązywała definicja śmierci, która następowała w momencie, kiedy człowiek wydał z siebie ostatni oddech lub, kiedy usłyszano ostatnie zabicie serca. Jednak dzięki rozwoju medycyny możliwe stało się podtrzymanie oddychania lub też krążenia. Zatem od tamtego momentu a śmierć uznano moment, w którym umiera mózg, kiedy zauważono, że mózg umiera w późniejszym czasie.
Wirusy Swoistą bezkomórkową formę życia reprezentują obecnie wirusy. Do wirusowych chorób człowieka należą: ospa, odra, żółtaczka, febra i paraliż dziecięcy. Zapoczątkowana w ubiegłym stuleciu nauka o wirusach, wirusologia, poczyniła ogromne postępy. Dzięki wynalezieniu mikroskopów elektronowych powiększających oglądane obiekty do 20 000 razy udało się zobaczyć dawniej niewidzialne wirusy. Są one tworami bardzo drobnymi, mniejszymi tysiące razy od bakterii. Wirus ospy ma wielkość od 0,12 do 0,17 mikrometra. Wymiary niektórych wirusów zbliżają się, więc do wymiarów cząsteczek białka. Pod wieloma względami wirusy zachowują się jak żywe istoty, przyswajają składniki otoczenia i przerabiają na swoistą substancje własnego ciała. Rosną i rozmnażają się. Wykazują także częściową przemianę bakterii właściwą istotom żywym, choć nie stwierdzono by mogły oddychać. Można mówić też o ich rozrodzie i o dziedziczności wirusów. Wirusy wykazują także inną cechę organizmów żywych, a mianowicie zmienność. Można je także zabić, dzięki związkom chemicznym lub bardzo wysoką temperaturą.
Istnieją różne podziały wykopalisk. Ale najważniejszym z nich jest takie, że wykopaliska dzielą się na badawcze, które prowadzone są wyłącznie dla nauki, oraz ratownicze, podejmuje się na stanowiskach, w których może dojść do ich szybkiego zniszczenia.