Nauka

Tym samym CERN odnotował na swym koncie pierwszy, choć jeszcze skromny, sukces naukowy. Drugi akcelerator Synchrotron Protonowy (PS) na energię 28 GeV okazał się przedsięwzięciem znacznie trudniejszym, ponieważ urządzenie było prototypowe, a budowali je ludzie bez większego doświadczenia. Cernowscy fizycy i inżynierowie jeździli więc oglądać akceleratory amerykańskie, a nawet wybrali się do Dubnej, gdzie właśnie budowano potężny synchrofazotron pozwalający rozpędzić cząstki do 10 GeY Rosjanie z niedowierzaniem wysłuchali opowieści o tych planach i na pożegnanie wręczyli delegacji butelkę rosyjskiej wódki, która miała zostać otwarta po ewentualnym uruchomieniu konkurenta. Tymczasem ku zaskoczeniu samych fizyków w CERN budowa i wszystkie testy przebiegały bez kłopotów i już 24 listopada 1959 roku udało się przyśpieszyć w akceleratorze PS wiązkę protonów do 25 GeY Wzniesiono z tej okazji radosny toast, a kierownik projektu John Adams odesłał do Dubnej opróżnioną butelkę, do której włożył fotografię oscyloskopowego zapisu przyśpieszania wiązki.

Tak CERN pobił światowy rekord w przyśpieszaniu cząstek i pozostawił w tyle Amerykanów, którzy dopiero budowali w Brookhaven akcelerator AGS o porównywalnej energii. Było to jednak pyrrusowe zwycięstwo, ponieważ europejskie laboratorium nie miało urządzeń do mierzenia cząstek o takiej energii i nie mogło tego sukcesu spożytkować. Musiano na gwałt budować detektory i opracowywać programy eksperymentów. A Amerykanie, choć przegrali wyścig o uzyskiwaną w akceleratorach energię cząstek, przez następne kilka lat bili rekordy znaczących odkryć fizycznych. I tak w 1962 roku w Brookhaven Leon Lederman, Melvin Schwartz i Jack Steinberger udowodnili, że istnieją dwa różne neutrina, a dwa lata później James Cronin i Val Fitch odkryli tamże, iż tzw. parzystość kombinowana CP nie jest w przyrodzie zachowana. Każde z tych epokowych odkryć przyniosło amerykańskim fizykom Nagrodę Nobla z fizyki. Amerykanie wyprzedzali także europejskich fizyków w liczbie odkryć nowych cząstek, tzw. rezonansów. Sławny hiperon Qminus, przewidziany przez teorię Murraya GellManna, również odkryto w 1964 roku w Brookhaven.

Ci młodzi ludzie, kiedy tylko mogą, słuchają wykładów uczonych pierwszej gildii. Wykłady te oblegane są zwłaszcza przez studentów, którym CERN umożliwia latem praktyki i zapewnia na ten czas lokum oraz utrzymanie. +Wydajność pracy w CERN jest niezwykle wysoka.